Cá rìa Cô Tô – Món quà tinh túy từ rạn đá ven đảo

Nếu ai đã từng đặt chân đến Cô Tô, chắc hẳn sẽ không khỏi xao xuyến trước vẻ đẹp hoang sơ của biển xanh, cát trắng. Nhưng bên cạnh cảnh sắc thiên nhiên, hòn đảo này còn níu chân du khách bởi những món ăn dân dã nhưng đậm đà hương vị biển. Trong số đó, cá rìa nướng được xem là một trong những thức quà quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho vùng biển này.

Cá rìa là loại cá có thân dẹt, da trơn, thường sống quanh các ghềnh đá hoặc rạn san hô. Tại Cô Tô, cá rìa không chỉ có kích thước lớn hơn so với các vùng biển trong đất liền mà thịt cá cũng săn chắc, ngọt đậm hơn hẳn. Đây là kết quả của môi trường nước biển trong lành và nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào nơi đây.

Mùa cá rìa và tập tính sinh sống

Mặc dù ngư dân có thể đánh bắt cá rìa quanh năm, nhưng thời điểm đặc sản này vào mùa rộ nhất thường rơi vào tháng 3 và tháng 4 âm lịch (sau Tết Nguyên đán). Đây là lúc các rạn đá dưới đáy biển mọc lên những lớp rong rêu xanh mướt – món ăn khoái khẩu giúp cá rìa béo tròn và đạt chất lượng thịt tốt nhất.

Trải nghiệm săn tìm cá rìa: Nghệ thuật của sự kiên nhẫn

Để có được những con cá tươi ngon nhất, ngư dân và du khách có thể lựa chọn hai phương thức đánh bắt chính, mỗi phương thức đều mang lại những trải nghiệm rất riêng.

Câu cá rìa – Thú vui tao nhã cho khách du lịch

Với du khách muốn trải nghiệm cảm giác làm ngư dân thực thụ, câu cá rìa là một hoạt động vô cùng thú vị và an toàn. Cần câu cá rìa khá đơn giản, sử dụng lưỡi chùm (từ 6 đến 14 lưỡi). Mồi câu có thể là giò thái hạt lựu, cơm nguội hoặc độc đáo hơn là dùng chính những sợi rong biển cuốn quanh lưỡi câu.

Khi thấy phao động, người câu chỉ cần nhanh tay giật mạnh. Có những lúc may mắn, một cú giật có thể thu về 2-3 chú cá cùng lúc. Cảm giác hồi hộp chờ đợi và niềm vui vỡ òa khi cá cắn câu giữa không gian biển trời bao la là kỷ niệm khó quên với bất kỳ ai khi đến Cô Tô.

Đánh lưới ven ghềnh – Thử thách của những ngư dân lão luyện

Nếu câu cá mang tính giải trí thì đánh lưới lại là công việc đòi hỏi kinh nghiệm và kỹ năng bơi lội tốt. Ngư dân thường thả lưới ven các ghềnh đá, nơi cá rìa tập trung ăn rong rêu. Họ phải lội nước ngang bụng, thậm chí ngang ngực để bủa lưới. Đây là công việc khá nguy hiểm vì địa hình ghềnh đá thường trơn trượt và có những hố sâu bất ngờ. Do đó, du khách chỉ nên quan sát hoặc tham gia dưới sự hướng dẫn nghiêm ngặt của người địa phương.

Bí quyết nướng cá rìa chuẩn vị biển

Cá rìa có thể chế biến thành nhiều món như nấu riêu chua, kho tộ, nhưng cá rìa nướng vẫn luôn đứng đầu bảng về độ hấp dẫn. Để món nướng đạt đến độ hoàn hảo, người đầu bếp tại các quán ăn nổi tiếng như Bếp Bình An (thôn Hải Tiến, xã Đồng Tiến) luôn tuân thủ những nguyên tắc khắt khe.

Sơ chế và kỹ thuật khía mình cá

Đầu tiên, cá phải là những con còn tươi rói, kích thước tầm bàn tay người lớn. Sau khi rửa sạch, người thợ sẽ dùng dao sắc khía vài nhát chéo trên thân cá. Việc này không chỉ giúp nhiệt len lỏi vào sâu bên trong giúp cá chín đều mà còn có tác dụng về mặt thẩm mỹ. Khi gặp nhiệt, phần thịt cá nở ra, lớp da co lại tạo nên những đường vân bắt mắt, tránh tình trạng da cá bị bong tróc hoặc cong vênh mất thẩm mỹ.

Nghệ thuật giữ lửa than củi

Một nguyên tắc vàng trong chế biến hải sản nướng tại Cô Tô là tuyệt đối không dùng than đá hay than tổ ong. Khói từ các loại than này chứa nhiều độc tố và làm mất đi mùi thơm tự nhiên của cá. Than củi (than hoa) là lựa chọn duy nhất. Khi mỡ cá chảy xuống than hồng tạo ra tiếng xèo xèo và tỏa ra làn khói thơm nồng nàn, đó chính là lúc hương vị của biển cả được đánh thức.

Thưởng thức cá rìa nướng: Đánh thức mọi giác quan

Khi cá chín vàng ruộm, tỏa mùi thơm đặc trưng, cá được trình bày ra đĩa ngay khi còn nóng hổi. Cách ăn đúng điệu của người dân Cô Tô là tách bỏ lớp da bên ngoài, để lộ phần thịt trắng ngần, thơm phức.

• Nước chấm: Sử dụng nước mắm cốt nguyên chất, thêm chút ớt tươi và đặc biệt là phải vắt một chút chanh để cân bằng vị béo.
• Cảm nhận: Thịt cá rìa ngọt đậm, dai nhẹ, hòa quyện với vị mặn mòi của nước mắm và vị chua thanh của chanh.
• Kết hợp: Món ăn này sẽ càng tuyệt vời hơn khi nhâm nhi cùng một chút rượu sim hoặc bia lạnh trong làn gió biển mát rượi.

Lời khuyên cho thực khách khi du lịch Cô Tô

Để thưởng thức được món cá rìa nướng ngon nhất, bạn nên tìm đến các quán ăn ven biển hoặc khu vực con đường Tình Yêu. Một lưu ý nhỏ là cá rìa ngon nhất khi ăn tươi tại chỗ. Cá đã qua cấp đông hoặc vận chuyển vào đất liền thường sẽ giảm bớt độ ngọt và mùi thơm đặc trưng.

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến đi du lịch Cô Tô, đừng quên đưa món cá rìa nướng vào danh sách "phải thử". Đây không chỉ là một món ăn, mà còn là linh hồn của ẩm thực biển đảo, là sự kết tinh giữa tinh hoa đất trời và sự cần cù của những con người miền biển đảo xa xôi.