Nếu có dịp ghé thăm xã đảo Minh Châu (Vân Đồn, Quảng Ninh), bên cạnh những bãi cát trắng mịn trải dài và làn nước trong xanh thấu đáy, du khách chắc chắn không thể bỏ qua một loại mỹ vị tinh túy của đại dương: Cầu gai Minh Châu. Được mệnh danh là 'nhân sâm của biển cả', loại hải sản này không chỉ mang đến hương vị béo ngậy đặc trưng mà còn là nguồn dinh dưỡng vô cùng quý giá cho sức khỏe.

Cầu gai Minh Châu – Báu vật ẩn mình dưới làn nước trong xanh

Cầu gai (hay còn gọi là nhum biển, nhím biển, cà ghim) là loài hải sản có hình thù khá kỳ dị. Nhìn từ bên ngoài, chúng giống như những quả cầu gai đen thẫm, tua tủa những chiếc gai nhọn hoắt như loài nhím. Tuy nhiên, ẩn sau lớp vỏ xù xì, gai góc ấy lại là phần thịt (thực chất là trứng/gạch) màu vàng cam rực rỡ, được sắp xếp tinh tế thành hình sao 5-6 cánh bám dọc theo thành vỏ.

Tại Quảng Ninh, Cầu gai xuất hiện nhiều nhất ở các vùng biển có rạn đá ngầm như Minh Châu, Quan Lạn (huyện Vân Đồn) và huyện đảo Cô Tô. Tuy nhiên, Cầu gai Minh Châu luôn được giới sành ăn đánh giá cao về độ chắc thịt và vị ngọt thanh đặc trưng nhờ môi trường nước biển tại đây cực kỳ sạch và giàu khoáng chất.

Tại sao Cầu gai được mệnh danh là 'Nhân sâm biển'?

Không phải ngẫu nhiên mà Cầu gai Minh Châu lại có giá thành đắt đỏ và được săn đón đến vậy. Dưới góc độ dinh dưỡng, đây là loại thực phẩm 'vàng' với nhiều công dụng vượt trội:

• Tăng cường sinh lực: Từ lâu, cầu gai đã được biết đến là 'trợ thủ' đắc lực cho phái mạnh, giúp bổ thận, tráng dương và tăng cường sinh lực một cách tự nhiên.
• Giàu Canxi và khoáng chất: Hàm lượng canxi cao trong thịt cầu gai giúp xương chắc khỏe, rất tốt cho trẻ em đang phát triển và người già.
• Bồi bổ sức khỏe: Với lượng protein, vitamin và Omega-3 dồi dào, các món ăn từ cầu gai giúp hồi phục thể lực nhanh chóng cho người mới ốm dậy.

Chính vì giá trị dinh dưỡng cao và sự khan hiếm, giá thịt cầu gai tươi (đã tách vỏ) tại Minh Châu thường dao động từ 800.000 đến 1.000.000 đồng/kg. Nếu mua nguyên con sống, mức giá khoảng 25.000 - 30.000 đồng/con, nhưng không phải lúc nào cũng có sẵn để phục vụ khách du lịch.

Nghệ thuật chế biến Cầu gai: Tỉ mỉ và kỳ công

Việc đánh bắt và chế biến Cầu gai Minh Châu là một thử thách thực sự đối với ngư dân. Cầu gai thường sống trong các hốc đá ngầm sâu, đòi hỏi người thợ phải lặn giỏi và khéo léo để không bị gai đâm. Quy trình tách vỏ lấy thịt cũng đòi hỏi sự kiên nhẫn cực độ.

Người thợ không dùng dao thông thường mà phải sử dụng dụng cụ chuyên dụng là hai thanh tre đầu gắn miếng sắt dẹt sắc bén. Phải tách hàng chục kg cầu gai nguyên vỏ mới thu lại được 1kg thịt tinh khiết. Điều này giải thích tại sao đặc sản cầu gai lại trở thành món ăn xa xỉ và quý hiếm đến vậy.

Top 3 món ngon từ Cầu gai Minh Châu không thể bỏ lỡ

Đến với các nhà hàng tại Minh Châu, điển hình như nhà hàng Bình Minh của anh Trần Văn Đanh – một người con gốc đảo am hiểu sâu sắc về hải sản, bạn sẽ được thưởng thức Cầu gai theo những cách tinh tế nhất:

1. Cầu gai nướng mỡ hành – Bản giao hưởng hương vị

Đây là món ăn 'quốc dân' được lòng hầu hết thực khách. Những con cầu gai tươi sau khi được cắt bớt gai và tách đôi sẽ được rưới một lớp mỡ hành béo ngậy, sau đó đặt lên bếp than hồng. Khi thịt cầu gai bắt đầu săn lại, tỏa mùi thơm nồng nàn quyện cùng vị béo của mỡ hành, thực khách chỉ cần chấm thêm chút muối tiêu chanh là đủ để đánh thức mọi giác quan.

2. Cầu gai ăn sống (Sashimi) – Vị biển nguyên bản

Với những ai yêu thích hương vị tự nhiên, cầu gai ăn sống cùng mù tạt (wasabi) là một trải nghiệm đẳng cấp. Thịt cầu gai tươi rói, ngọt lịm, tan ngay đầu lưỡi hòa quyện với vị cay nồng của mù tạt và vị chua của chanh. Món này thường được ăn kèm với lá cải xanh để khử mùi tanh và tăng thêm độ hăng nồng thú vị.

3. Cháo cầu gai – Tinh túy bồi bổ sức khỏe

Nếu bạn cần một món ăn ấm bụng và bổ dưỡng, cháo cầu gai là lựa chọn số một. Thịt cầu gai được xào sơ với hành tím và gia vị cho thơm, sau đó trút vào nồi cháo trắng đã nấu nhừ. Bát cháo nóng hổi, có màu vàng nhạt đặc trưng, vị ngọt thanh tao, là bài thuốc quý giúp phục hồi sức khỏe tuyệt vời.

Lời khuyên từ chuyên gia khi thưởng thức Cầu gai Minh Châu

Để có trải nghiệm ẩm thực trọn vẹn nhất tại đảo Minh Châu, bạn nên lưu ý các điểm sau:

• Thời điểm vàng: Mùa Cầu gai Minh Châu rộ nhất là từ tháng 3 đến tháng 6 âm lịch. Đây là lúc cầu gai béo nhất và nhiều gạch nhất.
• Đặt trước: Vì cầu gai hoàn toàn là sản phẩm tự nhiên, không thể nuôi trồng và số lượng ngư dân đi săn không nhiều, bạn nên liên hệ trước với các nhà hàng uy tín trên đảo để đảm bảo có hàng tươi ngon.
• Lựa chọn địa chỉ: Hãy tìm đến các nhà hàng của người dân địa phương để thưởng thức đúng hương vị truyền thống và quy trình chế biến đảm bảo vệ sinh.

Cầu gai Minh Châu không chỉ là một món ăn, đó là tinh hoa của biển cả Quảng Ninh gửi gắm vào đôi bàn tay khéo léo của người ngư dân. Nếu có dịp đến với Vân Đồn, đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức món 'nhân sâm biển' độc đáo này để cảm nhận trọn vẹn hương vị mặn mòi và nồng hậu của vùng đảo xa.