Khi nhắc đến Hạ Long, người ta không chỉ nhớ về một di sản thiên nhiên thế giới kỳ vĩ mà còn bị mê hoặc bởi kho tàng ẩm thực biển phong phú. Trong số đó, chả mực giã tay chính là 'ngôi sao' sáng nhất, món ăn đã vinh dự lọt vào Top 50 đặc sản nổi tiếng Việt Nam. Giữa hàng trăm cơ sở sản xuất, chả mực Hoài Phương nổi lên như một biểu tượng của sự kiên định với giá trị truyền thống và chất lượng thượng hạng.

Hành trình gần 100 năm gìn giữ hương vị truyền thống

Để hiểu được giá trị của một miếng chả mực ngon, chúng ta cần ngược dòng thời gian về năm 1946. Nghề làm chả mực tại gia đình Hoài Phương bắt nguồn từ cụ Tài Lễ – một trong những người đầu tiên đặt nền móng cho món ăn này khi còn là đầu bếp phục vụ du khách tại Hòn Gai thời Pháp thuộc.

Trải qua gần một thế kỷ với biết bao thăng trầm, cơ sở chả mực gia truyền Hoài Phương hiện nay đã trở thành một trong ba đơn vị chế biến lớn nhất tại TP. Hạ Long. Sự tiếp nối qua nhiều thế hệ không chỉ là việc truyền lại công thức, mà còn là sự truyền thụ cái 'tâm' với nghề. Mỗi miếng chả mực khi đến tay thực khách là kết tinh của sự tỉ mỉ, từ khâu chọn nguyên liệu cho đến kỹ thuật giã tay điêu luyện.

Bí quyết tạo nên sự khác biệt: Kỳ công và Tận tâm

Tại sao chả mực giã tay Hoài Phương lại có hương vị đặc trưng, dai giòn sần sật mà không một loại máy móc nào có thể thay thế được? Câu trả lời nằm ở quy trình chế biến vô cùng khắt khe.

1. Tuyển chọn nguyên liệu 'vàng' từ Vịnh Bắc Bộ

Chất lượng của chả mực phụ thuộc 90% vào nguyên liệu đầu vào. Hoài Phương chỉ sử dụng mực nang tươi (mực mai) được đánh bắt trực tiếp tại vùng biển Vịnh Bắc Bộ. Những con mực đạt chuẩn phải có thịt dày, gan vàng, mắt đen láy và lớp da còn nhấp nháy sắc tố biển. Loại mực này có độ ngọt đậm đà và độ săn chắc lý tưởng để làm chả.

2. Kỹ thuật giã tay truyền thống

Đây chính là công đoạn phân biệt giữa chả mực cao cấp và chả mực công nghiệp. Thay vì xay máy làm nát sợi cơ, những người thợ tại Hoài Phương phải dậy từ 2 giờ sáng để giã mực bằng tay trong cối đá.

Việc giã đều tay giúp các lát thịt mực kết dính tự nhiên mà vẫn giữ được cấu trúc sợi. Điều này tạo nên cảm giác 'sần sật' đặc trưng khi nhai – một trải nghiệm vị giác mà chả mực xay máy không bao giờ có được. Kỹ thuật này đòi hỏi sức khỏe và sự kiên trì nhẫn nại của người thợ lành nghề.

3. Sự kết hợp hoàn hảo của gia vị

Bên cạnh mực tươi, các phụ liệu đi kèm cũng được chọn lọc kỹ lưỡng: hành ta thơm nồng, hạt tiêu bắc, nước mắm cốt loại ngon và đặc biệt là một chút bột nếp cái hoa vàng. Bột nếp giúp miếng chả có độ kết dính tốt hơn và khi chiên sẽ dậy mùi thơm đặc trưng của lúa mới, hòa quyện với mùi nồng nàn của biển cả.

Vị thế của chả mực trong đời sống và sự công nhận quốc gia

Không chỉ là một món ăn thường ngày, chả mực Hạ Long từ lâu đã trở thành món ngon đãi khách trong các dịp trọng đại. Từ những bữa tiệc cưới sang trọng đến giỏ quà biếu ý nghĩa, miếng chả mực vàng ươm luôn được ưu ái đặt ở vị trí trung tâm.

Sự nỗ lực không ngừng của anh Đặng Mạnh Hiệp – chủ cơ sở hiện tại và cũng là Phó chủ tịch Hiệp hội chả mực Hạ Long – đã đưa thương hiệu vươn xa. Cuối năm 2012, món ăn này đã được vinh danh là món ăn ẩm thực tiêu biểu Việt Nam. Sản phẩm của Hoài Phương hiện đã có mặt tại nhiều nhà hàng lớn, khách sạn và các hệ thống thực phẩm sạch uy tín tại Quảng Ninh và Hà Nội.

Lời khuyên từ chuyên gia: Cách thưởng thức và bảo quản

Để tận hưởng trọn vẹn hương vị của đặc sản Hạ Long, bạn nên lưu ý một số điểm sau:

• Cách thưởng thức: Chả mực ngon nhất khi ăn kèm với xôi trắng nóng hổi hoặc bánh cuốn thanh trì. Vị ngọt của mực, độ giòn của chả hòa quyện với cái dẻo thơm của gạo nếp tạo nên một sự bùng nổ hương vị.
• Cách chiên: Khi mua chả mực đã chiên sơ về, bạn nên chiên lại trong dầu nóng già để miếng chả phồng đều, vàng óng và tỏa mùi thơm nức.
• Cách nhận biết: Chả mực giã tay chuẩn sẽ có những miếng mực nhỏ li ti bên trong, khi ăn thấy rõ độ giòn, không bị bột hay quá mềm như chả cá.

Với sự phát triển của du lịch, chả mực giã tay Hoài Phương không chỉ là một món ăn, mà còn là một sứ giả văn hóa, mang hương vị mặn mòi của biển Hạ Long đến với bạn bè quốc tế. Nếu có dịp ghé thăm vùng đất di sản, đừng quên thưởng thức và mang về món 'miếng ngon' tinh túy này để cảm nhận trọn vẹn hồn cốt ẩm thực Việt.