Trong danh mục nông sản tiêu biểu của vùng đất mỏ, ổi Hoành Bồ (nay thuộc TP Hạ Long, Quảng Ninh) đã khẳng định được vị thế vững chắc nhờ chất lượng vượt trội. Không chỉ là một loại trái cây giải nhiệt, đây còn là thành quả của quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả, kết hợp giữa tinh hoa giống ngoại và điều kiện thổ nhưỡng đặc trưng của địa phương.

Nguồn gốc và sự bén rễ của giống ổi Đài Loan trên đất Hoành Bồ

Ít ai biết rằng, thương hiệu ổi Hoành Bồ lừng lẫy hiện nay có nguồn gốc từ giống ổi Đài Loan. Câu chuyện bắt đầu từ năm 2008, khi ông Đinh Mạnh Đới (trú tại thôn 1, xã Dân Chủ) – một trong những người tiên phong – đã quyết định đưa 200 cây giống từ Viện Nghiên cứu giống cây trồng Trung ương về trồng thử nghiệm.

Nhờ sự tương thích kỳ lạ với khí hậu và chất đất tại địa phương, cây ổi phát triển rất nhanh, cho năng suất cao và chất lượng quả ổn định. Từ thành công ban đầu của hộ ông Đới, mô hình này đã nhanh chóng lan rộng ra các xã lân cận như Sơn Dương, Tân Dân, Bằng Cả, Thống Nhất. Đến nay, diện tích canh tác đã lên tới hơn 70ha, trở thành sinh kế bền vững cho hàng trăm hộ nông dân tại TP Hạ Long.

Đặc điểm nhận diện và giá trị khác biệt của ổi Hoành Bồ

Điều gì làm nên sự khác biệt giữa ổi Hoành Bồ và các giống ổi khác trên thị trường? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa kỹ thuật canh tác và ưu thế tự nhiên:

• Hương vị đặc trưng: Quả có vị ngọt thanh, không gắt, đi kèm với mùi thơm dịu nhẹ rất tự nhiên.
• Cấu trúc thịt quả: Ruột quả đặc, ít hạt, phần thịt dày và có độ giòn tan đặc trưng, không bị mềm bở ngay cả khi chín kỹ.
• Hình thức bắt mắt: Vỏ quả có màu xanh sáng, căng mọng, kích thước đồng đều, thường được bao bọc kỹ lưỡng từ khi còn nhỏ để tránh rám nắng và sâu bệnh.

Theo kinh nghiệm của các chuyên gia nông nghiệp, chính sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm tại vùng đồi núi Hoành Bồ đã giúp cây tích lũy đường tốt hơn, tạo nên độ ngọt đậm đà mà ít nơi nào có được.

Quy trình canh tác khắt khe và chứng nhận OCOP 3 sao

Để duy trì danh tiếng, người dân vùng ổi đã chủ động liên kết thành các tổ hợp tác, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật. Việc ổi Hoành Bồ được xếp hạng sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh là minh chứng rõ nét cho chất lượng và độ an toàn của nông sản này.

Kỹ thuật chăm sóc chuyên sâu

Các hộ trồng ổi hiện nay không còn canh tác theo lối truyền thống mà áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật:

• Sử dụng phân bón hữu cơ: Nhiều vườn đã chuyển hẳn sang dùng phân bón thảo mộc và phân hữu cơ để đảm bảo độ sạch và giữ gìn môi trường đất.
• Hệ thống tưới tiêu tự động: Việc đầu tư công nghệ tưới giúp cây luôn đủ nước, đặc biệt là trong giai đoạn nuôi quả, giúp quả đạt kích thước tối ưu.
• Bọc quả thủ công: Đây là công đoạn quan trọng nhất để phòng tránh ruồi vàng và sâu bệnh mà không cần lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo tiêu chuẩn nông sản sạch.

Du lịch trải nghiệm: Hướng đi mới cho vùng chuyên canh ổi

Một điểm sáng trong phát triển kinh tế tại đây chính là mô hình du lịch trải nghiệm miệt vườn. Du khách khi đến với các xã như Sơn Dương hay Dân Chủ không chỉ để mua sắm mà còn được trực tiếp tham gia vào quá trình canh tác.

Tại đây, bạn có thể tự tay cắt tỉa cành, vun xới gốc hoặc trải nghiệm cảm giác thu hoạch những quả ổi tươi ngon nhất ngay tại cành. Đây là mô hình "du lịch xanh" vừa giúp nông dân tăng thu nhập, vừa quảng bá trực quan nhất thương hiệu đặc sản Quảng Ninh tới du khách thập phương.

Lời khuyên cho người tiêu dùng khi chọn mua ổi Hoành Bồ

Để thưởng thức được đúng vị ổi Hoành Bồ chính hiệu, người tiêu dùng nên lưu ý một số thông tin sau:

Địa điểm mua hàng uy tín

Du khách có thể mua trực tiếp tại vườn ở các xã Sơn Dương, Dân Chủ, Tân Dân để đảm bảo độ tươi mới. Ngoài ra, sản phẩm đã có mặt tại các hệ thống siêu thị lớn như Go! (BigC), WinMart, MM Mega Market và các cửa hàng giới thiệu sản phẩm OCOP trên toàn TP Hạ Long.

Giá cả thị trường

Mức giá dao động từ 25.000 - 35.000 đồng/kg. Đây là mức giá rất hợp lý cho một sản phẩm có quy trình canh tác sạch và chất lượng cao. Nếu thấy mức giá quá rẻ, người mua nên cẩn trọng kiểm tra nguồn gốc để tránh mua nhầm giống ổi từ các vùng khác trà trộn vào.

Lời khuyên từ chuyên gia: Khi chọn ổi, hãy ưu tiên những quả có phần da hơi sần nhẹ (thường là ổi giòn), cuống còn tươi và lá xanh. Ổi Hoành Bồ ngon nhất là khi vừa hái xuống, rửa sạch và thưởng thức trực tiếp để cảm nhận trọn vẹn độ giòn và vị ngọt thanh khi còn mọng nước.

Kết luận

Với sự đầu tư bài bản và tư duy làm nông nghiệp hiện đại, ổi Hoành Bồ không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần mà đã trở thành biểu tượng của sự cần cù, sáng tạo của người nông dân Hạ Long. Việc duy trì chất lượng OCOP 3 sao và phát triển du lịch bền vững hứa hẹn sẽ đưa thương hiệu này vươn xa hơn nữa trên bản đồ đặc sản Việt Nam.